Chọn nghề là một trong những quyết định quan trọng nhất của cuộc đời, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai, sự nghiệp và hạnh phúc của mỗi người. Tuy nhiên, không ít bạn trẻ ngày nay vẫn loay hoay giữa vô vàn lựa chọn và dễ rơi vào tình trạng chọn sai nghề. Hậu quả của việc chọn sai nghề không chỉ là lãng phí thời gian, công sức, tiền bạc, mà còn có thể khiến bạn mất động lực, chán nản và đánh mất cơ hội phát triển bản thân. Vậy làm sao để chọn đúng nghề, tránh đi vào “ngõ cụt” của sự nghiệp? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Hậu quả của việc chọn sai nghề
1.1. Lãng phí thời gian, công sức, tiền bạc
Hậu quả của việc chọn sai nghề đầu tiên phải kể đến đó là lãng phí thời gian và công sức. Thứ người định hướng nghề sai mất đi đầu tiên sẽ là thời gian, công sức học tập đã bỏ ra. Tiêu tốn tiền bạc để học một ngành nghề không phù hợp, không có hứng thú. Bỏ ra quá nhiều mà lại không nhận được gì theo ý muốn cả, bạn có thể phải bỏ ngành và học lại từ đầu.
Ngoài ra, bạn còn lãng phí luôn cả thời gian, công sức của những người xung quanh. Thầy cô giáo giảng dạy, truyền kinh nghiệm cho những gì bạn không muốn biết. Và gia đình bạn phải lãng phí tiền bạc một cách vô nghĩa.
1.2. Làm trái ngành, thất nghiệp
Một hậu quả của việc chọn sai nghề là rơi vào cảnh làm trái ngành hoặc thất nghiệp. Bởi khi chán nản trong lúc học nghề hoặc làm việc, bạn sẽ không muốn theo đuổi nghề nữa.
Bạn cảm thấy ngành nghề này thật tẻ nhạt, nhàm chán và bó buộc bạn. Bạn không được thỏa mãn những niềm đam mê, không thể nâng cao bản thân như mong muốn. Bạn buộc phải lựa chọn bỏ việc, làm trái ngành hoặc làm một công việc không phù hợp để sinh sống. Lúc này đây, cuộc sống của bạn sẽ dễ rơi vào khủng hoảng.
1.3. Lãng phí chất xám – tài nguyên nhân lực
Khi chọn sai nghề, bạn không chỉ lãng phí chất xám của bản thân mà còn của thầy cô giáo. Chất xám của bạn không được dùng để học tập và làm những công việc phù hợp. Thầy cô giáo giảng dạy, truyền kinh nghiệm cho một người không thể làm nghề đó sau này. Đây là sự lãng phí tài nguyên, nguồn nhân lực vô cùng lớn.
1.4. Gây tâm lý chán nản
Tâm lý chán nản khi học và làm nghề không phù hợp là chuyện vô cùng dễ hiểu. Bởi bạn không yêu thích, không đam mê, bạn sẽ không có đủ động lực cho ngành nghề. Cũng sẽ không hiểu được ý nghĩa, giá trị lao động của nghề và dễ sinh chán nản, bỏ việc.
Bản thân bạn cũng không phát huy được hết năng lực cá nhân. Tạo nên tâm lý tự ti, nghĩ bản thân không có khả năng làm việc,… Mất đi sự hăng hái, năng động, tinh thần học tập, làm việc trong cuộc sống. Đây là hậu quả của việc chọn sai nghề rất lớn mà bạn phải nhận.
2. Nguyên nhân chọn sai nghề
Sau khi tìm hiểu hậu quả của việc chọn sai nghề, chúng ta hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân. Từ đó sẽ có cách khắc phục và chọn nghề đúng đắn.
Người chọn sai nghề thường có hai nguyên nhân chính: không có thái độ, tư tưởng đúng và thiếu hiểu biết.
2.1. Thái độ, tư tưởng sai lệch
Đây là nguyên nhân xuất phát từ suy nghĩ và thái độ sai lệch với các ngành nghề. Nguyên nhân này thường xuất phát bởi suy nghĩ phiến diện, thiếu hiểu biết của các bạn trẻ. Hay từ tư tưởng cũ của những người lớn trong gia đình truyền lại.
2.2. Nghĩ rằng nghề có phân cấp bậc
Ngành nghề, công việc không phân cấp bậc, sang hèn. Tuy nhiên, rất nhiều người đều không hiểu điều này. Người ta thường có tư tưởng rằng giáo viên, công chức, bác sĩ, kỹ sư,… mới là nghề “sang”. Còn thợ, công nhân, phục vụ,… là nghề ở bậc dưới.
Trên thực tế, mỗi ngành nghề chuyên môn đều có những bậc thang tay nghề riêng. Ví dụ như phục vụ cũng có phục vụ part time, full time, nhóm trưởng, quản lý,… Mỗi người trong tổ chức đều phải được đào tạo từ chương trình bài bản, từ cơ bản đến nâng cao.
Mỗi vị trí đều có vai trò quan trọng đối với tổ chức. Và bất cứ ngành nghề nào cũng cần phải học tập và chuyên tâm làm việc. Để phát triển cao hơn, luôn cần phải nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề và học hỏi nhiều kinh nghiệm. Tư tưởng nghề nghiệp phân cấp bậc là một tư tưởng lạc hậu, hoàn toàn sai lầm.
Đây cũng chính là lý do mà ở Việt Nam ta luôn “thừa thầy, thiếu thợ”. Vì đa số mọi người đều xem nhẹ tầm quan trọng, vai trò của những người “thợ” trong nền kinh tế. Và đi học đại học để theo đuổi những ngành nghề “cao sang” hơn trong ý nghĩ của họ. Vì thế mà phải nhận hậu quả của việc chọn sai nghề mai sau.
2.3. Chọn nghề theo ý kiến người khác
Không độc lập trong việc định hướng nghề nghiệp là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất. Rất nhiều bạn chọn nghề theo ý muốn của gia đình, cha mẹ hoặc thậm chí… theo lời của bạn bè. Bỏ qua sở thích, ước mơ hay khả năng của bản thân. Từ đó, nhận lấy những hậu quả của việc chọn sai nghề.
2.4. Thiếu hiểu biết
Một nguyên nhân khác cũng phổ biến trong việc chọn nghề sai đó là thiếu hiểu biết. Thiếu hiểu biết ở đây chúng tôi muốn nói tới là cả về các ngành nghề cũng như khả năng bản thân.
2.5. Bị hấp dẫn bởi vẻ ngoài của nghề
Nếu chọn nghề bởi vẻ hào nhoáng mà không hiểu biết về nội dung lao động thì chắc chắn sẽ chọn sai. Bởi ngành nghề nào cũng có mặt trái, nghề nào cũng phải chịu nhiều gian khổ mới có thể thành công.
Ví dụ như các nghề diễn viên, ca sĩ, người mẫu, MC,… đều rất hấp dẫn với các bạn trẻ. Nhưng các bạn trẻ lại không biết để trở thành những người mình hâm mộ phải rèn luyện gian khổ. Hay với những bạn thích du lịch, thường lựa chọn nghề hướng dẫn viên, tiếp viên hàng không. Nhưng bạn lại không biết họ phải vất vả khi làm việc thế nào.
2.6. Nghĩ rằng giỏi môn nào thì hợp nghề đó
Thành tích cao trong một môn văn hóa không có nghĩa là thích hợp với nghề cần đến tri thức môn đó. Ngoại trừ tri thức, mỗi nghề còn phải có những kỹ năng riêng biệt.
Ví dụ như người học giỏi văn chọn làm phóng viên báo chí. Nhưng người này lại thiếu kỹ năng giao tiếp, sự tháo vát, nhanh nhẹn,… Thì chỉ một thời gian sau khi làm việc, họ sẽ cảm thấy kiệt sức và từ bỏ.
Sai lầm ở đây là do chỉ thấy điều kiện cần với nghề (giỏi môn học). Chứ chưa thầy điều kiện đủ để theo đuổi nghề nghiệp.
2.7. Chưa tự nhận thức được bản thân
Không nhận thức được bản thân thích gì, có những gì. Hay đánh giá không đúng về khả năng và năng lực bản thân,… Khi tự nhận thức chưa đúng, bạn sẽ có thể chọn lầm nghề nghiệp. Và nhận lấy những hậu quả của việc chọn sai nghề.
3. Làm thế nào để chọn đúng nghề?
Chọn sai nghề là tình trạng rất phổ biến trong xã hội ngày nay. Khi chọn sai nghề, các bạn trẻ phải trả giá khá đắt. Dễ rơi vào trạng thái khủng hoảng và gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống.
Vậy, làm thế nào để khắc phục những nguyên nhân dẫn đến việc định hướng sai? Làm sao để tránh được hậu quả của việc chọn sai nghề?
3.1. Tìm hiểu kỹ về bản thân và các ngành nghề mong muốn
Nhận thức về ngoại hình, sức khỏe và thể lực. Mỗi ngành nghề đều đòi hỏi những yếu tố ngoại hình, thể lực khác nhau. Nếu không có đủ sức khỏe để làm một nghề, bạn sẽ không thể theo đuổi nghề đó được.
Biết được bản thân yêu thích, đam mê những gì, ngành nghề gì. Chỉ khi làm nghề yêu thích, bạn mới có đủ động lực để theo đuổi nó đến cùng. Tìm hiểu kỹ lưỡng về ngành nghề yêu thích của mình xem có thật sự phù hợp không. Có khả năng trao dồi những kỹ năng còn kém cần có của nghề không.
Biết bản thân làm được gì, giỏi việc gì, khuyết điểm ở đâu. Không đánh giá quá cao hoặc quá thấp năng lực của chính mình. Nếu đánh giá quá cao bản thân khi vào nghề sẽ rất chủ quan. Không chú tâm, dễ thất vọng và thất bại về sau. Còn nếu đánh giá quá thấp bản thân, bạn sẽ không dám chọn những nghề yêu thích.
3.2. Độc lập trong việc chọn ngành nghề tương lai
Nên nhớ không được chọn nghề theo sự áp đặt của gia đình. Không nên đi theo nghề gia truyền nếu không thật sự yêu thích. Cũng không nghe theo lời rủ rê của bạn bè. Bạn cần phải độc lập, tự quyết định và chọn nghề cho bản thân.
3.3. Tìm hiểu xu hướng, xu thế xã hội
Ngoại trừ đam mê, bạn cũng phải xem xét đến xu thế thị trường, xã hội. Như thế thì mới có thể dễ tìm việc làm hơn. Tuy nhiên, việc này không đồng nghĩa với đi theo số đông, theo phong trào. Bởi xu thế càng cao, cạnh tranh càng nhiều. Bạn nên lựa chọn một ngành nghề phù hợp với đam mê nhưng vẫn theo kịp sự phát triển của thị trường.
Hậu quả của việc chọn sai nghề rất lớn, mà chúng tôi tin rằng không ai muốn nhận lấy. Nếu các bạn đang ở ngưỡng cửa của cuộc sống, hãy xem xét thật kỹ lưỡng về việc định hướng nghề nghiệp. Nhưng, nếu đã lỡ chọn sai, chỉ cần bạn còn lòng tin và có thái độ sẵn sàng thay đổi. Bạn vẫn có thể bắt đầu lại bất cứ lúc nào.
4. Học đúng ngành, đúng nghề cùng trường Đại học Mở Hà Nội
Tham gia ngay chương trình học đại học trực tuyến của Trường Đại học Mở. Chỉ với một chiếc máy tính hoặc điện thoại có kết nối internet trong tay, bạn có thể tham gia chương trình học siêu tiện lợi này và sở hữu bằng đại học tương đương hệ chính quy. Các ngành học nhà trường tuyển sinh như sau:
- Kế toán
- Tài chính – Ngân hàng
- Quản trị Du lịch và Lữ hành
- Công nghệ thông tin
- Luật kinh tế
- Luật
- Ngôn ngữ Anh
- Ngôn ngữ Trung Quốc
- Quản trị khách sạn
- Thương mại điện tử
Nếu bạn vẫn còn bối rối chưa biết mình hợp với nghề gì, thì đừng ngần ngại thử tìm hiểu thêm nhé. 🌿
Đăng ký ngay để được hướng dẫn chọn nghề phù hợp với tính cách và đam mê của bạn. Biết đâu, chỉ một bước nhỏ hôm nay lại mở ra một hướng đi thật đúng cho tương lai.
Tham khảo thêm tại:
CHƯƠNG TRÌNH ĐẠI HỌC TỪ XA CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
Lỗi: Không tìm thấy biểu mẫu liên hệ.